समाचार

धुमपान छाड्ने जुक्ती : यसो गरे कसो होला

विश्वव्यापी रुपमै कोरोना भाइरसको संक्रमण पुरुषमा बढी देखिएको छ र मृत्युदर पनि पुरुषकै उच्च छ, महिला एवं बालबच्चाको तुलनामा । किन त ? यसमा के अनुमान गरिएको छ भने धेरैजसो पुरुष धुमपानको अम्मली हुन्छन् । धुमपानले सोझो असर गर्ने भनेको फोक्सोमा हो । यसले फोक्सो र सास नलीमा नराम्ररी असर पु¥याउँछ । त्यसैगरी कोरोना भाइरसको संक्रमणले पनि फोक्सोलाई नै आक्रमण गर्छ ।

धुमपान गर्नु स्वास्थ्यका लागि हानी छ भन्ने कुराबाट सायदै बेखबर छन् । यो कुरा थाहा हुँदा हुँदै पनि ‘खाने मुखलाई जुँगाले छेक्दैन’ भनेझै गरी चुरोट तान्नेहरुको जमात देखिन्छ । अहिले त किशोरपुस्ता समेत चुरोटका अम्मली भएका छन् ।

एकातिर धुमपान गर्ने बानीले कोरोना भाइरसको संभावित जोखिम निम्त्याउने देखिएको छ भने अर्कोतिर अहिले लकडाउनको कारण चुरोट सहजै उपलब्ध हुने स्थिति छैन । घरभित्र बसेर चुरोट सेवन गर्दा त्यसले परिवार वा बालबच्चाको फोक्सोमा समेत असर पार्छ । चिकित्सकहरु भन्ने गर्छन्, चुरोटको धुँवामा २०० भन्दा धेरै प्रकारका हानीकारक तत्वहरु हुन्छन् । अर्को तथ्य के पनि छ भने एक व्यक्तिले चुरोट तानेका छन् भने उनका नजिकका व्यक्तिलाई उक्त धुँवाले अरु बढी असर गर्छ ।

यही मौकामा चटक्कै चुरोटलाई त्याग किन नगर्ने ?

चुरोट त्याग्नका लागि सुरुमा तपाईं मानसिक रुपमा तयार हुनुपर्छ । यसको असरहरुबारे गंभिरतापूर्वक मनन गर्नुपर्छ । आफुले चुरोट सेवन गर्दा त्यसले परिवार र बालबच्चालाई पर्ने असरबारे संवेदनशिल हुनुपर्छ ।

चुरोट त्याग्नका लागि केही तौर तरिका छन्, जो उपयोगी हुनसक्छ ।

–म मेरो स्वास्थ्य सुधार्न चाहन्छु ।

–मैले मेरो परिवारको लागि धुमपान छोडेको हो ।

–मैले धेरै पैसा चुरोटमा खर्च गरेँ ।

–म कुलतबाट मुक्त हुन चाहन्छु ।

–म अर्को चुरोट कतिखेर पिउने भन्ने कुरालाई लिएर चिन्तित हुन चाहन्न ।

–म अरुसँग बोल्दा चुरोटको धुँवा गन्हाउन चाहन्न ।

–म दृढ छु । कुनैपनि कुरामा दृढ संकल्प गर्न सक्छु ।

अब एक दिनका लागि तपाईंले चुरोट त्याग्ने योजना बनाउनुपर्नेछ । तपाईंले केवल एक दिन चुरोट सेवन नगरी बस्दा के हुन्छ आफैमाथि प्रयोग गर्नुपर्नेछ । बिहान उठेपछि चटक्कै चुरोट छाड्नुहोस् । चुरोटको तलतल लागेको अवस्थामा सुकुमेल, ल्वाङ आदि चपाउने वा चिया, कफी पिउन सकिन्छ ।

दैनिक तालिका अनुसार कतिखेर चुरोट पिउनुहुन्छ भन्ने पहिचान गर्नुहोस् जस्तैः बिहान कफीसँग वा खाजा नास्ता खाएपछि चुरोट पिउने बानी हुन सक्छ । अब आफ्नो दिनचर्यामा पनि थोरै फेरबदल गर्नुपर्नेछ ।

जस्तो बिहान चिया वा कफीसँग चुरोट सेवन गर्ने बानी छ भने चिया र कफीको सेवन गर्ने समय अरु केही काममा आफुलाई लगाउनुहोस् । जस्तो बगैंचाको काममा, भान्साको काममा, बालबच्चासँग खेल्ने कुरामा । त्यसो त चियाको साटो कागती पानी, ग्रीन टि पनि सेवन गर्न सकिन्छ ।

खाना खानसाथ चुरोट पिउने बानी छ भने खाना खाने तालिकालाई केही बदल्नुपर्नेछ । वा खाना खाए लगत्तै अरु काममा आफुलाई व्यस्त राख्नुपर्नेछ ।

चुरोट पिउन छोडेको सुरुसुरुमा तलतल लाग्ने र गाह्रो महसुस हुन सक्छ । तपाईंको छाती कसिलो हुन्छ र छटपटी लाग्न सक्छ ।

निकोटिन त्यस्तो चिज हो जसले धुमपान छोड्न कठिन बनाउँछ । विज्ञहरुका अनुसार धुमपान छोडेका मानिसहरुलाई निकोटिनको तलतल प्रत्येक दुई घन्टामा लाग्छ ।

तर, तपाई धैर्य रहनुहोस् किनभने त्यस्तो तलतल सिमित समयको लागि हुन्छ । यस्तो मात्रै तीन देखि पाँच मिनेटसम्म हुन्छ र त्यसबीचमा चुरोट पिउनुभएन भने त्यो आँफै हराँउछ । तलतलले धेरै सतायो भने पानी पिउनुहोस्, साथीलाई फोन गर्नुहोस्, एकछिन हिँड्नुहोस, लामो सास फेर्नुहोस वा मोबाइलमा गेम खेल्नुहोस् ।

आफुलाई सधै व्यस्त राख्नुहोस्, व्यस्त भएमा मनमा धुमपान गर्ने सोच आँउदैन । तपाईले त्यसको सट्टा चुइङगम चपाउने, मेडिटेसन गर्ने, आफ्नो हात व्यस्त राख्ने, फिल्म हेर्ने, परिवारसँग रमाउने गर्न सकिन्छ ।

पर्याप्त पानी पिउनुभयो भने त्यसले शरीरमा भएका निकोटिन बाहिर निकाल्न मद्धत गर्छ । जब चुरोटको तलतल लाग्छ र धुमपान गर्न मनलाग्छ भने चिसो पानी पिउनुहोस् ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *